>Σχόλιο στην προηγούμενη ανάρτησή μας : Οι "Δαιμονισμένοι", ο Νετσάγιεφ και η "Σέχτα"

>Θά πρέπει να υπερασπιστούμε το βιός μας πού συκοφαντείται στό παρακάτω ενδιαφέρον κείμενο.

Οι επαναστάτες είναι η ουσία τού Δυτικού πολιτισμού. Ξεκίνησε με την επανάσταση τού Γαλιλαίου. Από άλλη Γαλιλαία όμως και συνεχίζει από επαναστάσεως σε επανάσταση.

Τελευταίες επαναστάσεις : η ανακάλυψη τού DNA, ο κλωνισμός, τα κβάντα.

Στήν Ελλάδα έχουμε τίς αλλεπάλληλες επαναστάσεις στην παιδεία,  ζούμε τήν επανάσταση τού Γιώργου Παπανδρέου, απολαμβάνουμε τήν επανάσταση τού Ράμφου, τήν επανάσταση τού οικουμενισμού.

Ο φιλόσοφος Μπερντιάεφ δέν κατόρθωσε ποτέ του να διακρίνει ανάμεσα στόν γνωστικισμό και στην φιλοσοφία. Πόσο μάλλον ανάμεσα στόν γνωστικισμό και την ορθοδοξία. Επιφανειακός πολυλογάς, κατόρθωσε να βάλει ακόμη και το Μηδεν τού Boeme στην Αγία Τριάδα.

ΜΟΝΟΝ Ο ΕΩΣΦΟΡΟΣ ΜΙΣΕΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ.

Οι εγκληματίες σκοτώνουν γιά τόν κόσμο, γιά τό χρήμα, την μεθη της ασωτίας.

Οι τρομοκράτες θέλουν να απελευθερωθούν, όπως απελευθερώνονται οι φεμινίστριες, όπως απελευθερώνονται οι αγορές, όπως απελευθερώνονται τα κλειστά επαγγέλματα. Περπατούν μέχρι τέλους τόν δρόμο πού άνοιξαν οι επαναστάτες, πιό γρήγορα όμως από όλους πρός το ΜΗΔΕΝ ΤΗΣ ΑΓΝΟΙΑΣ!

Είναι τα παιδιά τών επαναστατών. Δεν μπορούν να διακρίνουν ανάμεσα σε κόσμο και σε φύση. Σε πολιτισμό και φύση.

Σκοτώνοντας τη φύση νομίζουν ότι κάνουν ζημιά στόν κόσμο, από άγνοια !

Αμέθυστος

Advertisements

>Οι "Δαιμονισμένοι", ο Νετσάγιεφ και η "Σέχτα"

>Πηγή: ΒΗΜΑ

Οι «Δαιμονισμένοι», ο Νετσάγιεφ και η «Σέχτα»
 
ΕΝΑΣ ΦΙΛΟΣ παλαιοβιβλιοπώλης στα Εξάρχεια μού έλεγε ότι τον Δεκέμβριο του 2008 στη διάρκεια των γεγονότων, βλέποντας όλους αυτούς με τις κουκούλες να περνάνε μπροστά από το μαγαζί του,σκέφτηκε να φτιάξει μια βιτρίνα με βιβλία αναρχικού ενδιαφέροντος. Βρήκε λοιπόν κάποιες παλιότερες εκδόσεις με Μπακούνιν, Νετσάγεφ, Κροπότκιν, Ντουρούτι και… περίμενε. Ενας μήνας πέρασε και ούτε ένας από αυτούς που ορκίζονται στο «άλφα στον κύκλο» δεν πέρασε την πόρτα του μαγαζιού. «Μόνον ένας δημοσιογράφος για τις ανάγκες του ρεπορτάζ κι ένας ηλικιωμένος που μάζευε παλιά βιβλία» μου είπε ο φίλος.

Δεν διαβάζουν οι τρομοκράτες; Ισως. Εξάλλου και η προκήρυξη της «Σέχτας» έχει μηδενική αναφορά σε κείμενα επαναστατών ή λογοτεχνικά κείμενα- εξαιρείται ένα λυρικό, αφελές κειμενάκι μιας ομάδας γερμανών αυτόνομων. Πού η 17Ν που διάβαζε κατά κόρον Μπαλζάκ… Φυσικά αυτό εξηγείται, τα μέλη της «Σέχτας» είναι καθαρόαιμη γενιά της τηλεόρασης, αυτήν ξέρουν, αυτήν εκδικούνται. Εξάλλου και οι στόχοι τους δεν είναι άλλοι από τηλεπερσόνες. Ομως οι πράξεις και τα κείμενά τους φέρνουν στον νου τους «Δαιμονισμένους» του Ντοστογέφσκι και τον πρότυπο του ήρωα του Βερχοβένσκι, τον μηδενιστή Νετσάγεφ.

Τα καθήκοντα του επαναστάτη

Οι αναφορές της «Σέχτας» στο πώς βλέπουν τη ζωή τους «σαν μοναχικοί λύκοι» θυμίζει πολύ τους ρώσους μηδενιστές (νιχιλιστές) και τον αρχηγό τους Νετσάγεφ. Ο Νετσάγεφ (1847-1882), γόνος μικροαστικής οικογένειας, αιώνιος φοιτητής, γνώρισε τον αναρχικό δάσκαλο Μιχαήλ Α. Μπακούνιν το 1869 στη Γενεύη. Γενικά ήταν ένα αμφιλεγόμενο πρόσωπο και πολλοί αναρχικοί τον θεωρούν μέγα προβοκάτορα. Παρά τις επιφυλάξεις άλλων εκπροσώπων του κινήματος της εποχής, όπως του Χέρτσεν, ο Μπακούνιν γοητεύτηκε και συνεργάστηκε με τον Νετσάγεφ στην έκδοση μιας σειράς ακραίων επαναστατικών μανιφέστων. Μαζί με τον Νετσάγεφ, υπάρχει μεγάλη συζήτηση για το ποιος ήταν ο τελικός συντάκτης, έγραψαν εκείνη την εποχή τους κανόνες του επαναστάτη με τίτλο «Η κατήχηση του επαναστάτη».

Φευ, όμως, ο Νετσάγεφ κάθε άλλο παρά το πρότυπο του καλού επαναστάτη έγινε αφού κατηγορήθηκε ως προβοκάτορας και ψεύτης. Σκηνοθέτησε την υποτιθέμενη απόδρασή του από φυλακές υψίστης ασφαλείας του τσαρικού καθεστώτος, ενώ ουδέποτε είχε συλληφθεί ως τότε και παρουσίαζε τον εαυτό του ως αρχηγό μιας ανύπαρκτης επαναστατικής ομάδας. Θεωρούσε τις γυναίκες «εργαλεία» των προσωπικών του φιλοδοξιών κτλ. Οι περισσότεροι αναρχικοί τον θεωρούν πρόδρομο του σταλινισμού.

Σημειώνουμε όμως ότι οι ρώσοι μηδενιστές απέβλεπαν σε ένα άλλο καθεστώς για το σύνολο του λαού. Αντίθετα τα μέλη της «Σέχτας» επιζητούν την αυτοπραγμάτωση, την «ανάκτηση της χαμένης αξιοπρέπειας και της εσωτερικής ελευθερίας μέσα από την ένοπλη πάλη». Οποιος παίρνει το όπλο και σκοτώνει απελευθερώνεται. Δεν υπάρχει ένα σχέδιο για το κοινωνικό σύνολο («να ξεπεράσουμε την κοινωνιστική κληρονομιά») αλλά ο καθένας για τον εαυτό του. Ως πού; Ποιος ο στόχος τους για το μέλλον; Οπως λένε στο κείμενό τους τα μέλη της «Σέχτας»: «Ως την παραλία του Δεν κάνω τίποτα »! Τόσος κόπος για αυτό; Μπορούν να το κάνουν και χωρίς φόνο.

Η θεολογία του μηδενισμού

Ο φιλόσοφος Μπερντιάγεφ σε ένα πολύ ωραίο κείμενό του συνδέει το μηδενιστικό κίνημα με την Ορθοδοξία, καθώς βλέπει πολλά κοινά στοιχεία. «Κάπου καλά κρυμμένη στα βάθη του μηδενισμού υπάρχει η ορθόδοξη άρνηση του κόσμου, η αντίληψη ενός κόσμου που είναι βυθισμένος στο κακό, η παραδοχή ότι οποιοσδήποτε πλούτος και πολυτέλεια στη ζωή είναι αμαρτία». Ο Μπερντιάγεφ είναι πεπεισμένος πως «ο μηδενισμός ήταν ένα ιδιόμορφο θρησκευτικό φαινόμενο».

Στοιχεία αντλήθηκαν από τα: Σ. Γ. Νετσάγεφ, «Η κατήχηση του επαναστάτη», εκδ. Αρμός, Μετάφραση Δ. Β. Τριανταφυλλίδης. Αλμπέρτο Μοράβια, «Το Δέντρο», τεύχος 29/1982. Φ. Ντοστογέφσκι, «Οι Δαιμονισμένοι», εκδ. Ινδικτος

«Η κατήχηση του επαναστάτη» και η «Σέχτα»

1. Ο επαναστάτης είναι ένας άνθρωπος καταδικασμένος.Δεν έχει δικά του ενδιαφέροντα, υποθέσεις, αισθήματα, εμμονές, ιδιοκτησία, δεν έχει καν δικό του όνομα.Ολα αυτά έχουν απορροφηθεί από το μοναδικό και αποκλειστικό του ενδιαφέρον,από τη μοναχική σκέψη, το μοναδικό του- την επανάσταση.

ΣΕΧΤΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΩΝ

«Δεν έχουμε δανειστεί τίποτα από τον κόσμο σας για να νιώσουμε ότι το χάνουμε ή το χρωστάμε »

2. Στα βάθη της ύπαρξής του, και όχι μόνον στα λόγια αλλά στην πράξη,έχει διαρρήξει κάθε σχέση με το πολιτικό σύστημα,με όλον τον πολιτισμένο κόσμο, με όλους τους νόμους,τις καθωσπρέπει συμπεριφορές,τους γενικά αποδεκτούς κανόνες, την ηθική του κόσμου τούτου.Για τον κόσμο αυτόν είναι εχθρός ανελέητος και αν εξακολουθεί να ζει σε αυτόν, το κάνει μόνο και μόνο για να τον καταστρέψει καλύτερα. ΣΕΧΤΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΩΝ

«Εχουμε πόλεμο με τη δημοκρατία σας»

3. Περιφρονεί την κοινή γνώμη.Περιφρονεί και μισεί την καθεστηκυία κοινωνική ηθική σε όλες τις εκφάνσεις και εκδηλώσεις της. Ηθικό για αυτόν είναι εκείνο που συμβάλλει στον θρίαμβο της επανάστασης.Ανήθικο και εγκληματικό είναι κάθε τι που στέκεται εμπόδιο στον θρίαμβο αυτόν.

ΣΕΧΤΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΩΝ

«Η ανθρώπινη ζωή είναι μια μεταβλητή…»

Ο ΑΛΜΠΕΡΤΟ ΜΟΡΑΒΙΑ, Ο ΒΕΡΧΟΒΕΝΣΚΙ ΚΑΙ Ο ΑΛΝΤΟ ΜΟΡΟ

Οι «Δαιμονισμένοι» του Ντοστογέφσκι έχουν ως ήρωα τον Πιότρ Βερχοβένσκι, με πρότυπο τον μηδενιστή επαναστάτη Νετσάγεφ. Ο Ντοστογέφσκι έγραψε το μυθιστόρημά του το 1873, την περίοδο που ο Νετσάγεφ παραδόθηκε στη Μόσχα και καταδικάστηκε σε 20 χρόνια καταναγκαστικά έργα. Ο Ντοστογέφσκι αποτυπώνει στους «Δαίμονες» την κοινωνική τοιχογραφία της εποχής, τη διαφθορά, την επηρμένη αριστοκρατία, τις ιδεολογικές αναζητήσεις των φτωχών λαϊκών στρωμάτων και τις αυταπάτες τους.

Ο ιταλός συγγραφέας Αλμπέρτο Μοράβια, μετά τη δολοφονία του Αλντο Μόρο, σχολίαζε την ιταλική τρομοκρατία σε αναφορά με τους «Δαιμονισμένους» του Φιοντόρ Ντοστογέφσκι. Στους «Δαιμονισμένους» υπάρχει μια σκηνή όπου ο Πιότρ Βερχοβένσκι (Νετσάγεφ) δολοφονεί άνανδρα τον πρώην σύντροφο του επαναστάτη Σάτοφ (Ιβάνοφ). Ο Αλμπέρτο Μοράβια σχολιάζει: «Τι υπάρχει σε αυτή τη σκηνή; υπάρχει η βρωμιά των συνωμοτών. Η σκηνή αυτή δείχνει με συμπυκνωμένο τρόπο τη διαφορά ανάμεσα στον τρομοκράτη και στον επαναστάτη. Η επανάσταση βάζει πρώτα τη συνείδηση και μετά τη δράση. Οι θεωρίες της τρομοκρατίας είναι πολύ αδύναμες γιατί συλλαμβάνονται μετά και όχι πριν από τη δράση και οπωσδήποτε ως πόρισμα και ερμηνεία της δράσης… Η τρομοκρατία ξεκινά με το αίμα. Οι επαναστάσεις, αντίθετα, στο ξεκίνημά τους είναι πάντα μύθοι».

Επισημαίνει ότι οι ρώσοι νιχιλιστές ήθελαν να προκαλέσουν μια επανάσταση ενάντια σε ένα τυραννικό καθεστώς, ενώ οι ιταλοί τρομοκράτες ενάντια σε ένα δημοκρατικό καθεστώς. Και καταλήγει «για τον Ντοστογέφσκι η ανακάλυψή του βρίσκεται στο γεγονός ότι οι δαιμονισμένοι είναι αυτοί που θέλουν το καλό. Ο δαιμονισμένος δεν είναι αυτός που εισβάλλει στο σπίτι και σφάζει μια γυναίκα με τα παιδιά της. Αυτός είναι ένας εγκληματίας και τίποτα άλλο».

>Δημιουργικότης και Ασκητισμός. Μεγαλοφυΐα και Αγιότης.

>Το τρομερό παιδί της Ρωσικής Φιλοσοφίας Μπερντιάεφ μας εξηγεί τα μυστικά της συγχρόνου ελληνικής θεολογίας. Παρουσιάζονται αποσπάσματα από το 7ο κεφάλαιο τού βιβλίου τού Μπερντιάεφ: ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΟΣ. Δοκίμιο για την δικαίωση τού ανθρώπου.

«Υπάρχει μια ομοιότης στις τεχνικές που χαρακτηρίζουν την θρησκευτική εμπειρία σε όλες τις θρησκείες, σαν να μην διέφεραν πνευματικά, και υπάρχει μια ομοιότης στην μέθοδο που χαρακτηρίζει την Μυστική Εμπειρία όλων των Μυστικών, σαν να μην διέφεραν ούτε τυπικά. Στο βάθος κάθε αυθεντικής θρησκείας και κάθε αυθεντικού μυστικισμού υπάρχει η επιδίωξη τής υπέρβασης του «κόσμου», νοουμένου σαν κατώτερο είναι, υπάρχει η ιδέα της νίκης πάνω στον «κόσμο», και γι’ αυτό υπάρχει η ασκητική οδός, η οποία οδηγεί σ’ αυτή την υπέρβαση και σ’ αυτή τη νίκη. Χωρίς την άσκηση, δηλ. την υπέρβαση τής κατώτερης φύσης στο όνομα τής ανώτερης, χωρίς την νίκη πάνω σ’ «αυτόν τον κόσμο» στο όνομα ενός διαφορετικού κόσμου, η θρησκευτική και μυστική ζωή θα ήταν αδιανόητη.
Εδώ όμως ακριβώς τίθεται ένα ερώτημα: Υπάρχει άλλη θρησκευτική οδός; Υπάρχει μια διαφορετική θρησκευτική εμπειρία; Μια εμπειρία δημιουργικής έκστασης; (Διότι καθ’ εαυτήν η ασκητική οδός δεν είναι δημιουργική, και οι ασκητικές εκστάσεις των αγίων και των μυστικών είναι εκστάσεις επιστροφής στον Θεό, της θέασης τού θείου φωτός και όχι της δημιουργίας ενός καινούργιου κόσμου και μιας πρωτόφαντης ζωής.) Η εμπειρία τής δημιουργικής έκστασης σαν θρησκευτικής οδού δεν έχει φωτιστεί ακόμη, ούτε στην συνείδηση των Πατέρων της Εκκλησίας, ούτε σ’ εκείνη των αρχαίων Μυστικών. Η δημιουργική εμπειρία, η δημιουργική έκσταση, ή απορρίπτεται συνολικώς από την θρησκευτική συνείδηση, η οποία την θεωρεί σαν κάτι «κοσμικό» και σαν παραδοχή στα πάθη, ή γίνεται απλώς ανεκτή. Μέχρι σήμερα, η θρησκευτική συνείδηση δεν κατόρθωσε να δει στην δημιουργικότητα μιάν πνευματική δραστηριότητα, παρά μόνον μιάν «κοσμική». Στην καλύτερη περίπτωση, η θρησκευτική συνείδηση δικαιολογεί την δημιουργικότητα. Που παραμένει όμως κάτι εξωτερικό, σε σύγκριση με τον θρησκευτικό δρόμο!
Παρά το γεγονός αυτό όμως, η δημιουργικότης δέχεται και σέβεται βαθειά την εντολή τού Ευαγγελίου, που συμβουλεύει να μην αγαπούμε τον «κόσμο» και οτιδήποτε ανήκει σ’ αυτόν. Όποιος δημιουργεί, αισθάνεται να μην ανήκει σ’ «αυτόν τον κόσμο». Η δημιουργικότης είναι μια υπέρβαση τού «κόσμου», μια υπέρβαση διαφορετική από αυτήν της ασκητικής, αλλά εξίσου νόμιμη. Στη διάρκεια τής δημιουργικής δραστηριότητος, ο άνθρωπος βγαίνει απ’ «αυτόν εδώ τον κόσμο» και εισέρχεται σ’ έναν κόσμο διαφορετικό. Στην διάρκεια τής δημιουργικής πράξης, δημιουργείται ένας διαφορετικός κόσμος (καινούργιος, αυθεντικός, και όχι η αναδιοργάνωση αυτού εδώ τού κόσμου). Η δημιουργικότης δεν είναι ένα είδος προσαρμογής σε τούτον τον κόσμο και στην ανάγκη του, η δημιουργικότης είναι στην πραγματικότητα ένας τρόπος να διασχίσουμε τα όρια αυτού εδώ του κόσμου και να υπερβούμε την ανάγκη του.
Ο ασκητισμός των Πατέρων της Εκκλησίας υπήρξε για την εποχή τους κάτι καινούργιο, ένας καινούργιος τρόπος ύπαρξης στον κόσμο (μια ηρωική αμφισβήτηση τής αρχαίας Φύσεως και τού παλαιού Αδάμ). Σήμερα όμως ο ασκητισμός αυτός των Πατέρων είναι πλέον ένα νεκρό πράγμα. Κατήντησε ένα θανάσιμο δηλητήριο για τον σύγχρονο άνθρωπο και τους μοντέρνους καιρούς. Το επαναστατικό πνεύμα του ασκητισμού απολιθώθηκε και μεταλλάχθηκε σε μια φοβερή δύναμη αδράνειας. Ο Ισαάκ ο Σύρος υπήρξε για τον καιρό του κάτι απίστευτα ζωντανό, και θα παραμείνει για πάντα ζωντανό. Το έργο του υπήρξε επαναστατικό και αντιστάθηκε με υπεράνθρωπο τρόπο στην αρχαία μας Φύση. Σήμερα όμως ο Ισαάκ ο Σύρος, μεγάλος και αιώνιος Άγιος , μπορεί να γίνει πηγή θανάτου. Ο ηρωικός ασκητισμός του καιρού του υπήρξε ένα αληθινά ηρωικό κίνημα, αλλά σήμερα δεν μπορεί να κινητοποιήσει τίποτε. Ο κόσμος κατευθύνεται πλέον προς νέες μορφές ασκητικής και πνευματικής οργάνωσης. Η παληά εμπειρία της υπακοής και της ταπεινότητος μεταλλάχθηκε σε κάτι κακό. Αυτή ακριβώς η αλλαγή κάνει αναπόφευκτο έναν καινούργιο δρόμο: την θρησκευτική ανυπακοή στον κόσμο και στο κακό τού κόσμου. Ο άνθρωπος δεν πρέπει να στραφεί προς τον κόσμο με μια στάση ταπεινής υποχωρήσεως, αλλά με δημιουργική δραστηριότητα. Αυτή η ίδια η εμπειρία της σχέσεως με τον Θεό πρέπει να κοινοποιηθεί στον κόσμο σαν δημιουργικότης. Ο παληός καλός ασκητισμός κατήντησε στατικός συντηρητισμός.
Ο Χριστιανισμός ξεπέρασε τη νεότητα του πλέον, είναι κοντά δύο χιλιάδων χρόνων. Η Χριστιανική Εκκλησία γέρασε. Και επειδή ακριβώς μπορούμε να μιλήσουμε για την ηλικία όχι μόνον των ατόμων αλλά και της Εκκλησίας μας, γι’ αυτό ακριβώς ο καθολικός οργανισμός τής Εκκλησίας γνωρίζει μια βαθειά κρίση, η οποία συνδέεται με τον καιρό των ανθρώπων και τις συνθήκες της ζωής στη Γή. Απέναντι σ’ αυτή τη γενική κρίση που βρισκόμαστε, απέναντι στο ξεκίνημα μιας νέας εποχής του κόσμου και σ’ ένα νέο στάδιο της αποκαλύψεως, όχι μόνον η τελειότης αλλά και η αγιότης αποδεικνύονται ανίσχυρες στη μάχη εναντίον της αμαρτίας και του κακού. Το χριστιανικό αίμα παγώνει όλο και πιο πολύ και έχει γίνει πλέον άγονο. Ματαίως προσπαθούμε να του δώσουμε νέα ζωή, με παλιές μεθόδους. Δεν ξαναγυρίζει η νεότης. Και η χριστιανική αγιότης ανήκει στην νεότητα του Χριστιανισμού. Η Αλήθεια της Αγιότητος είναι αιώνια και αθάνατη, αλλά είναι ημιτελής, δεν περιέχει ολόκληρη την αποκάλυψη. Αυτή η Αγιότης δεν είναι ικανή από μόνη της να βοηθήσει τον άνθρωπο να εισέλθει στην κοσμική εποχή της δημιουργικότητας.
Στις αρχές του ΧΙΧ αιώνος έζησαν, η μεγαλύτερη Ρωσική μεγαλοφυΐα, ο Πούσκιν, και ο πιο μεγάλος Ρώσος άγιος, ο Σεραφείμ του Σάρωφ. Η ρωσική ψυχή μπορεί να είναι υπερήφανη τόσο για την μεγαλοφυΐα του Πούσκιν όσο και για την αγιότητα του Σεραφείμ. Εκείνο όμως που αναρωτιέμαι εγώ, είναι το εξής: Για την μοίρα της Ρωσίας, για την μοίρα του κόσμου και για τους σκοπούς της Θείας Πρόνοιας δεν θα ήταν καλύτερα εάν στη Ρωσία, στις αρχές του ΧΙΧ αιώνα, είχαν ζήσει δύο Σεραφείμ, δύο Άγιοι; Φαίνεται αυτονόητη η απάντηση. Όμως στη θυσία της ιδιοφυΐας, στην δημιουργική της έκσταση, δεν έχουμε άραγες ένα διαφορετικό είδος αγιότητος απέναντι στον Θεό, μια μορφή θρησκευτικής δραστηριότητος, που είναι βεβαίως διαφορετική, αλλά που έχει παρ’ όλα αυτά την ίδια αξιοπρέπεια με την κανονική αγιότητα; Η δημιουργικότης της μεγαλοφυΐας δεν είναι μια «κοσμική» δραστηριότης, αλλά μια «πνευματική». Με μόνη την αγιότητα του Αγίου Σεραφείμ, και χωρίς την ποιητική μεγαλοφυΐα του Πούσκιν, ο ποιητικός σκοπός του κόσμου δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί. Δεν πρέπει να λέμε μόνον πως δεν μπορούν όλοι να γίνουν άγιοι, αλλά πρέπει να λέμε επίσης πως δεν πρέπει να γίνουν άγιοι. Δεν είμαστε όλοι μας καλεσμένοι στην αγιότητα! Η αγιότης είναι μια εκλογή και μια κλήση. Στην αγιότητα καλούμαστε. Όμως ακόμα και στον δρόμο της μεγαλοφυΐας πρέπει να καλούμαστε και να προοριζόμαστε, όπως ακριβώς και στον δρόμο της αγιότητας. Ο Πούσκιν ήταν προορισμένος για δημιουργική μεγαλοφυΐα, κι έτσι όχι μόνο δεν μπορούσε να είναι άγιος, αλλά δεν έπρεπε επίσης!
Η δημιουργική μεγαλοφυΐα μπορεί να γεννήσει έναν μοναχισμό ιδιαίτερο και διαφορετικό, έναν κοσμικό μοναχισμό. Επειδή στην απόρριψη του «κόσμου» και των αγαθών του, η οδός τής δημιουργικής μεγαλοφυΐας δεν απαιτεί μικρότερη αποφασιστικότητα από εκείνη τού παραδοσιακού μοναχισμού. Η αρετή που χαρακτηρίζει την δημιουργική μεγαλοφυΐα είναι η αρετή τής απόρριψης τής ησυχίας και τής ηρεμίας μιας σταθερής ζωής, καθορισμένης μια φορά για πάντα. Οι άνθρωποι αποφεύγουν με τρόμο την οδό της δημιουργικότητας, για να αποκτήσουν σιγουριά και εξασφάλιση. Όταν απορρίψουν τα αγαθά του «κόσμου» στο όνομα οτιδήποτε διαφορετικού από την δημιουργικότητα, αυτή η απόρριψη αντισταθμίζεται με ακρίβεια από την κατάκτηση μιας σιγουριάς στην ζωή μας και με την κατάκτηση της ατομικής σωτηρίας. Ακριβώς αυτή η υποταγή στις συνέπειες της πτώσεως δίνει σιγουριά στην ζωή του «κοσμικού» ανθρώπου. Γιατί, στ’ αλήθεια, αν δεν υπολογίσουμε τους αγίους και τους μυστικούς που ζουν στα μοναστήρια, τους στάρετς και τους ασκητές, γίνεται φανερό ότι το στυλ της μοναχικής ζωής είναι μια ιδιαίτερη μορφή προσαρμογής στον «κόσμο» και σ’ αυτό που είναι του «κόσμου τούτου», μια μορφή χωρίς καμμιά διάσταση θυσίας και τραγικότητας! Ο μετριοπαθής ασκητισμός των μοναστηριών συμφωνεί ιδιαιτέρως με τις διάφορες μορφές προσαρμογής στον «κόσμο», με τον θετικισμό και την φτηνή συμφεροντολογία. Η δημιουργική μεγαλοφυΐα όμως δεν μπορεί να συμφωνήσει με καμμιά μορφή θετικισμού. Πρέπει να επιμείνουμε νομίζω, στο γεγονός πως ο μοναχισμός των δημιουργών, ο μοναχισμός της μεγαλοφυΐας, απαιτεί μιαν απόρριψη του «κόσμου» και κάθε θετικής οργάνωσής του, πολύ πιο ριζική από αυτήν που απαιτεί ο παληός μοναχισμός. Έτσι λοιπόν σήμερα φτάνουμε να διαβάζουμε τον Θεοφάνη τον Έγκλειστο, κλασσικό αντιπρόσωπο της Ορθοδοξίας του ΧΙΧ αιώνος, και μένουμε έκπληκτοι από εκείνον τον παράξενο συνδυασμό που ενώνει τον μυστικό ασκητισμό με έναν τρόπο ζωής συντηρητικό, θετικιστικό και συμφεροντολογικό. Μένουμε έκπληκτοι από την προσαρμογή τής Θρησκείας της Σωτηρίας στις συνέπειες της πτώσεως, δηλ. στον «κόσμο». Ο επίσκοπος Θεοφάνης κηρύττει το ιδεώδες της φειδωλής οικονομίας και φτάνει μέχρι του σημείου να υπερασπίζεται την ιδέα μιας μετριοπαθούς απληστίας. Εάν σκεφτόμαστε την οικογένεια, είναι καλό να πλουτίσουμε. Δεν πρέπει να προσπαθούμε τα πολύ υψηλά πράγματα, δεν πρέπει να είμαστε πολύ πνευματικοί. Ο ασκητισμός του Θεοφάνους είναι μια τέλεια δικαίωση του αστικού και κοσμικού τρόπου ζωής. Στην θρησκευτική του συνείδηση δεν υπάρχει θέση για την ιδέα τής θυσίας και για την τραγική της διάσταση! Η παληά χριστιανική συνείδηση περνά απαραίτητα από την ασκητική άρνηση του «κόσμου» στην προσαρμογή στον ίδιο «κόσμο»! Στην μεγαλοφυΐα, αντιθέτως, αποκαλύπτεται το δημιουργικό μυστήριο τού είναι, αποκαλύπτεται δηλ. ο «άλλος κόσμος»! »

Ο Μέγας Γέρων της δημιουργικής ασκητικής, ο πολύς κ. Μπερντιάεφ εγκαταλείπει την διάκριση, το μοναδικό όργανο του ανθρωπίνου πνεύματος, για να βυθιστεί στον κόσμο της ομοιότητας.
Φυσιολογικώς αγνοεί ότι δεν είναι δυνατόν να υπερβούμε τον κόσμο καθ’ οιονδήποτε τρόπο (ούτε με τον μυστικισμό) διότι πρώτον ο «κόσμος» είναι η ανακάλυψη της ελληνικής φιλοσοφίας και δεύτερον διότι ο μυστικισμός και η ποίηση αποκαλύπτουν την ουσία της φύσεως, είναι ο μύθος. Για να καταλάβουμε ακόμη καλύτερα είναι σαν να μας λέει ότι ο Οδυσσέας, ο άνδρας ο πολύπραγος, είναι η εξέλιξη του Σωκράτη.
Αγνοεί επίσης ότι το ύποπτο κοσμικό φρόνημα είναι ακριβώς η ασκητική της δημιουργικότητος την οποία ευαγγελίζεται.
Κρύβει δε επιμελώς ότι ο αγώνας του ανθρώπου για επιβίωση και αυτοσυντήρηση ουδεμία σχέση έχει με την αστική τάξη την οποία απεχθάνονται τόσο βαθιά και θα απεχθάνονται για πάντα όλοι οι διανοούμενοι του κόσμου τούτου (τύπου Μπερντιάεφ) λόγω ανίας και πλήξεως.